TEKENEN MET HET RECHTERBREIN
★★★★★ 9.5 uit 164 beoordelingen · 5.000+ boeken verkocht
Tekenen is geen talent.Het is leren kijken.
Dit is Wilma Spaay aan het begin van haar tekenlessen.
Twaalf weken later tekent ze opnieuw een zelfportret.
Dezelfde vrouw. Dezelfde spiegel. Hetzelfde potlood.
Wat een verschil.
Wilma leerde anders kijken en tekenen met het rechterbrein.
En dat kun jij ook leren.
VOORAF
NA TWAALF WEKEN
ZELFVERTROUWEN
GEEN TALENT NODIG
WAARNEMEN
RECHTERBREIN
PORTRET
EIGEN HANDSCHRIFT
STAP VOOR STAP
HOE HET WERKT
Je tekent wat je weet. Niet wat je ziet.
Dat is de reden dat je tekening vaak niet klopt. Niet omdat je geen talent hebt. Niet omdat je hand niet wil. Maar omdat je linkerbrein denkt al te weten wat het ziet.
En dat is precies het goede nieuws. Want daar valt iets aan te doen.
LINKERBREIN
Benoemt
Herkent symbolen
Snel en automatisch
RECHTERBREIN
Kijkt
Ziet vormen
Aandachtig en onbevangen
Je linkerbrein gebruikt taal om de wereld te begrijpen. Het benoemt wat het ziet: een hand, een oog, een vogel.
Aan die woorden zijn tekensymbolen gekoppeld die je vaak al in je kindertijd hebt gevormd. Denk aan een harkje als hand of een simpele V als vogel.
Wanneer je linkerbrein tijdens het tekenen actief is, roept het met het woord ook zo'n bekend tekensymbool op. Zonder dat je het in de gaten hebt, teken je dan niet meer precies wat je vóór je ziet, maar wat je brein al weet en kent.
En daarom lijkt je tekening vaak niet.
Het rechterbrein kent geen taal. Het benoemt niet. Het kijkt.
Het ziet wat er werkelijk voor je is: lijnen, vormen, verhoudingen, ruimten, licht en schaduw. Ook de kleine details die het linkerbrein gemakkelijk overslaat.
Als je leert waarnemen met het rechterbrein, leer je steeds beter zien wat er werkelijk is.
En wat je werkelijk ziet, kun je tekenen.
Stap voor stap leren waarnemen met het rechterbrein: daar komt deze tekenmethode op neer.
Je leert de tekensymbolen van je linkerbrein los te laten en te tekenen wat je werkelijk ziet. Daardoor wordt tekenen geen kwestie van talent, maar een vaardigheid die je kunt leren.
En zodra je zo leert kijken, is het ene onderwerp niet moeilijker dan het andere. Een hand, een stoel, een portret: je leert ze zien voor wat ze werkelijk zijn — lijnen, vormen, ruimten, verhoudingen, licht en schaduw.
HUN EIGEN TEKENINGEN
Kijk wat er gebeurt als je anders leert kijken.
Hieronder zie je het werk van vier mensen die met de methode aan de slag gingen. Steeds twee tekeningen: één voordat ze met de lessen begonnen en één nadat ze hadden leren waarnemen en tekenen met het rechterbrein.
Een hand, een stoel en een portret gelden als moeilijke onderwerpen om te tekenen. Precies daarom gebruiken we ze in de methode. Want juist bij iets wat moeilijk lijkt, wordt zichtbaar hoeveel verschil anders leren kijken kan maken.
CHANTAL · DE HAND
Een hand tekenen vraagt om écht kijken.
Veel mensen vinden handen tekenen moeilijk. Je linkerbrein kent al sinds je kindertijd een tekensymbool voor een hand.
Ook Chantal tekende vóór de lessen vooral dat symbool. In deze eerste oefening leerde ze haar linkerbrein in ‘ruststand’ te zetten en werkelijk te kijken.
Tien dagen later tekent ze niet alleen een veel complexere hand. Ze ziet ineens veel meer: vormen, plooien, nagels, licht, schaduw en kleine details.
Van een tekensymbool naar een levende hand.
CHANTAL · VOORAF
CHANTAL · NA VIER LESDAGEN
WILMA · DE STOEL
Je tekent niet de stoel. Je tekent wat er niet is.
Als we tekenen, kijken we vanzelf naar het ding zelf. Hier de stoel. En natuurlijk heeft je linkerbrein daar ook al een symbool voor. Maar wat gebeurt er als je niet naar de stoel kijkt, maar naar de negatieve ruimten eromheen en ertussen?
Een revelatie, noemde een Belgische cursiste deze oefening ooit.
WILMA · VOORAF
WILMA · NA VIJF LESDAGEN
ZONDER BEGELEIDING
Michael en Fred deden het zelf.
Geen cursus, geen coaching, geen groep om zich aan op te trekken. Ze kochten het boek en werkten het door, van de eerste oefening tot de laatste.
En beiden eindigden met misschien wel een van de moeilijkste tekenopdrachten: hun eigen zelfportret.
Hieronder zie je waar ze begonnen — en wat er gebeurde toen ze stap voor stap leerden kijken.
MICHAEL · HET ZELFPORTRET
Zo tekent bijna iedereen die begint.
Kijk naar Michaels eerste zelfportret en je herkent misschien je eigen tekeningen: een omtrek, met daarin ogen, neus en mond op de plek waar je verwacht dat ze horen.
Michael had nog nooit getekend. Hij werkte zelfstandig met het boek en leerde stap voor stap niet meer te tekenen wat hij wíst, maar te kijken naar wat hij werkelijk zag.
Onderweg ontdekte hij hoeveel plezier hij erin had. Het tweede zelfportret tekende hij toen hij het boek uit had.
MICHAEL · VOORAF
MICHAEL · NA HET BOEK
FRED · HET ZELFPORTRET
Kun je al tekenen? Dan valt er nog een wereld te ontdekken.
Fred heeft al tekenervaring als hij begint. Dat zie je meteen aan zijn eerste zelfportret.
Maar door te leren waarnemen met het rechterbrein maakt hij een enorme sprong. Verhoudingen, vormen, licht en schaduw worden nauwkeuriger — en zijn portret komt tot leven.
Iedereen begint op zijn eigen niveau. En van daaruit kun je verder groeien.
FRED · VOORAF
FRED · NA HET BOEK
Tekenen is geen talent.Het is leren kijken.
PROBEER HET ZELF
Ontdek dat je al kunt tekenen.
Je krijgt een bijzondere tekenopdracht die je ondersteboven uitvoert. Daardoor kan je linkerbrein veel moeilijker benoemen wat het ziet en krijgen je vertrouwde tekensymbolen minder kans.
Je kijkt naar lijnen, vormen en ruimten en tekent wat je werkelijk ziet.
Grote kans dat je daarna naar je tekening kijkt en denkt: heb ík dit gemaakt?
WAT JE NODIG HEBT
Een potlood, een vel papier en een uur waarin niemand je stoort.
WAT HET KOST
Niets. Be my guest.
WAT JE KRIJGT
De complete tekenles, met de oefening én de uitleg waarom deze methode werkt
Dit ga je doen. Een lijntekening natekenen die ondersteboven ligt. Je linkerbrein kan er niets mee — en dat is precies de bedoeling.
WAT TEKENEN MET JE DOET
Tekenen is niet alleen leuk.Het is ook gezond.
De Britse hoogleraar Daisy Fancourt onderzoekt al vijftien jaar wat kunst met mensen doet.
Het beïnvloedt je stresshormonen. Het werkt door in je immuunsysteem. En er zijn steeds meer aanwijzingen dat het tot in je genen reikt. Zonder dat je er iets van merkt.
Gezond eten, slapen, bewegen — allemaal goed voor je hoofd. Kunst doet méér, zegt Fancourt.
75%
van de deelnemers had een lager stresshormoon na drie kwartier tekenen. Ook wie dacht niet te kunnen tekenen.
DREXEL UNIVERSITY · 2016
31%
lagere sterftekans onder 6.710 vijftigplussers die regelmatig met kunst bezig waren. Een verband, geen recept.
BMJ · 2019
ECHTE ERVARINGEN
Ze dachten allemaal dat ze het niet konden.
Wat er gebeurt als je ontdekt dat je tóch kunt tekenen.
In hun eigen woorden.
9,5
Gemiddelde beoordeling op basis van 164 reviews op WebwinkelKeur
OVER HET BOEK EN HET WERKBOEK
“Een maand geleden had ik nooit kunnen denken dat ik dit kon tekenen. Ik ben echt een fan geworden van mijn rechterbrein.”
ELKE · KOPER VAN HET BOEK
“Het boek en het Werkboek hebben mij de durf en de vrijheid gegeven om te tekenen, en er lol in te hebben.”
JANET - DUO PAKKET
“Ik kan nu alles tekenen wat ik zie en ik leer er steeds bij. Ik ben er heel blij mee!”
KOPER VAN DUOPAKKET
“Het beste tekenboek ooit!”
ERIK · BOEK
OVER DE PROGRAMMA’S
“Ik heb de valse overtuiging die mij in mijn jeugd is opgelegd — ‘jij kan dat niet’ — overwonnen en verbroken. Daar ben ik toch zo blij mee.”
EMI · DE F*CKING FINISH
“Voor nu heb ik geen vragen, ben alleen aan het genieten van alles :-) Heel erg bedankt voor de support en het programma tot nu toe. Het maakt me oprecht blij!”
KARINA · BELGIË
“Hiep hiep hoera, ik teken — en niet van een foto maar naar de werkelijkheid. Dankzij de uitdagende en inspirerende opdrachten zie je meer dan je ooit voor mogelijk hebt gehouden. Zou dit dus niet willen missen.”
NETTY · RB100
“Tekenen met het rechterbrein is een openbaring. Wat je dan allemaal ziet, waar je normaal niet op let. Ik ben er ook wel een blijer mens van geworden.”
EDWIN · RB100
WIE JE DIT LEERT
Wat je aan mij hebt.
Ik leer mensen sinds 1995 tekenen met het rechterbrein. Eerst jarenlang voor de klas, nu vooral via mijn boeken en online programma's.
In al die jaren heb ik gezien waar mensen vastlopen, waarom ze soms denken dat ze niet kunnen tekenen — en wat ze nodig hebben om wél verder te komen.
In mijn programma's hieronder zit ik er zelf bij. Je hoeft het dus niet alleen uit te zoeken. Dat is het verschil tussen alleen leren en mij erbij
1995
SINDSDIEN GEEF IK LES
7.000+
CURSISTEN GINGEN JE VOOR
2019
GENOMINEERD PORTRETPRIJS
WAAR JE KUNT BEGINNEN
Kies hoe jij wilt leren tekenen.
De methode bestaat uit twee stappen: eerst leren kijken, daarna blijven tekenen en verder groeien.
Je kunt zelfstandig met de boeken aan de slag. Of kiezen voor een programma waarin ik je begeleid en je het samen met anderen doet.
FASE 1 · ALS JE BEGINT
Leren kijken.
Van je eerste lijn tot je eigen portret.
FASE 2 · ALS JE DOOR WILT
Doorgaan.
Voor wie het boek uit heeft en niet meer wil stoppen.
VEELGESTELDE VRAGEN
Wat mensen mij vragen voordat ze beginnen.
Dit zijn de vragen die ik het vaakst per mail krijg. Bijna altijd zit er dezelfde zorg onder: ik ben vast de uitzondering.
Kan ik echt leren tekenen, ook als ik denk dat ik geen talent heb?
Goed leren tekenen heeft veel minder met talent te maken dan de meeste mensen denken. Het begint met leren waarnemen: werkelijk zien wat er voor je is, in plaats van tekenen wat je dénkt dat je ziet.
De methode is ontwikkeld door de Amerikaanse kunstenaar Betty Edwards. Ik werk er sinds 1995 mee en heb haar in al die jaren verder ontwikkeld en verfijnd.
Leren kijken kun je leren. En daarmee kun je ook leren tekenen.
Waar kan ik het beste beginnen: met het boek, Kickstarter of De F*cking Finish?
Dat hangt vooral af van hoe je graag leert.
Wil je zelfstandig en in je eigen tempo werken? Begin dan met het boek.
Wil je eerst kennismaken met de methode? Kies dan voor de Kickstarter.
Wil je het hele boek doorwerken met mijn begeleiding en samen met een groep? Dan past De F*cking Finish bij je.
Welke route je ook kiest: de methode waarmee je leert kijken is dezelfde.
Is deze methode ook geschikt als ik al tekenervaring heb?
Zeker. Ook als je al aardig kunt tekenen, kun je veel hebben aan deze methode.
Je leert namelijk niet opnieuw hóe je een oog, hand of portret moet tekenen. Je traint je waarneming en ontdekt waar je nog tekent vanuit wat je weet, in plaats van wat je werkelijk ziet.
Fred, die je hierboven zag, had al tekenervaring toen hij begon. Toch maakte ook hij een grote sprong door anders te leren kijken.
Hoeveel ervaring je ook hebt: beter leren zien betekent beter leren tekenen.
Ben ik niet te oud om nog te beginnen?
Nee. Integendeel.
Juist als je wat ouder bent, kan tekenen je iets heel waardevols brengen. Je gaat aandachtiger kijken en steeds meer zien van de wereld om je heen. Tekenen brengt je aandacht naar het hier en nu en kan een heerlijk moment van rust en concentratie worden.
Je bent nooit te oud om te leren tekenen.
Mijn oudste cursist was 83 jaar. Na de lessen organiseerde ze een eigen atelier in haar woning. :)
Ben ik misschien degene bij wie het niet lukt?
Dat is een angst die veel mensen hebben. Maar het vermogen om te leren tekenen zit al in je.
Zoals bij iedere nieuwe vaardigheid komt het vooral aan op oefenen en volhouden. Ook wanneer een tekening een keer niet lukt zoals je had gehoopt.
Als je blijft oefenen, zul je merken dat je steeds beter gaat waarnemen, steeds beter gaat tekenen en er daardoor ook steeds meer plezier in krijgt.
Waarom werkt tekenen met het rechterbrein anders dan een gewone tekenles?
Omdat deze methode het werkelijke probleem achter ‘ik kan niet tekenen’ aanpakt.
Je leert stap voor stap hoe je anders kunt waarnemen. Je linkerbrein denkt snel te weten hoe iets eruitziet en kan daardoor het echte kijken in de weg zitten. Met specifieke tekenoefeningen leer je die automatische manier van kijken steeds meer los te laten.
Daardoor krijgt het rechterbrein de ruimte om waar te nemen wat er werkelijk is.
En wat je werkelijk kunt zien, kun je leren tekenen.
Hoeveel tijd heb ik nodig om te leren tekenen?
Met het boek werk je helemaal in je eigen tempo. De meeste oefeningen duren ongeveer 20 minuten tot een uur.
In De F*cking Finish werk je het boek in 12 weken door. Reken gemiddeld op 2 tot 3 uur per week.
In RB100 teken je 100 dagen lang minimaal 30 minuten per dag.
Geen zeeën van tijd. Alleen elke week wat tijd vrijmaken die even helemaal voor jou is.
Heb ik veel tekenmateriaal nodig?
Nee. Je hebt verrassend weinig nodig: een paar goede potloden, grafietstiften, een gum en tekenpapier.
Daarnaast werken we met een zoeker. Die helpt je om beter te leren waarnemen en wordt bij verschillende oefeningen gebruikt.
Geen atelier vol spullen dus. Met goed basismateriaal kun je beginnen.
Wat kan ik tekenen als ik de methode eenmaal beheers?
Veel meer dan je nu waarschijnlijk denkt.
Je leert niet één onderwerp natekenen. Je leert waarnemen. Daardoor kun je dezelfde principes gebruiken voor een hand, een stoel, een stilleven, een landschap of een portret.
Natuurlijk blijf je je ontwikkelen naarmate je meer tekent. Maar je hebt iets fundamenteels geleerd: hoe je moet kijken om te kunnen tekenen wat je ziet.
En dát neem je mee naar ieder nieuw onderwerp.
Wanneer begint De F*cking Finish?
De eerstvolgende De F*cking Finish start op 11 januari 2027 en duurt 12 weken.
Je kunt je nu al inschrijven.
Wat als ik een week niet kan tekenen of op vakantie ga?
Geen probleem. Je kunt vooraf iets vooruitwerken of na je vakantie weer aansluiten en eventueel een oefening inhalen.
Het belangrijkste is niet dat twaalf weken lang alles perfect verloopt. Het belangrijkste is dat je daarna weer verdergaat.
Kan ik ook in termijnen betalen?
Ja. Je kunt je aankoop in maximaal 4 termijnen betalen. Zo kun je het bedrag spreiden over meerdere maanden.
IN DE MEDIA
“Tekenen? Je kunt het of je kunt het niet. Dat is wat veel mensen denken. Maar dat klopt niet, weet kunstenaar Marianne Snoek.”
Yvonne Hulsbos, Gooi- en Eemlander
Uit Wonderen als het kwartje valt, 2022
